آخرین اخبار
صفحه نخست / دسته‌بندی نشده
  • نگاهی به نمایش شه میر به نویسندگی وکارگردانی کوروش سلمانی دهبارز

    من تو این روزگار سیاهِ سیاهِ زنگی با سرکنگی سر هِیش چیار می کشم…(شه میر) نمایش «شه­میر» به کارگردانی و نویسندگی کوروش سلمانی دهبارز، نماینده­ ی استان هرمزگان که در بخش اصلی نوزدهمین جشنواره­ی بین المللی آیینی سنتی به نمایش درآمد، این روزها امکان تماشای آن از طریق پلتفرم تلویزیون تئاتر ایران فراهم شده است. […]

    اشتراک گذاری
    18 بازدید
    کد مطلب : 5115

    من تو این روزگار سیاهِ سیاهِ زنگی با سرکنگی سر هِیش چیار می کشم…(شه میر)

    نمایش «شه­میر» به کارگردانی و نویسندگی کوروش سلمانی دهبارز، نماینده­ ی استان هرمزگان که در بخش اصلی نوزدهمین جشنواره­ی بین المللی آیینی سنتی به نمایش درآمد، این روزها امکان تماشای آن از طریق پلتفرم تلویزیون تئاتر ایران فراهم شده است. نسخه­ای که در حال حاضر بصورت مجازی در حال پخش است، نسخه­ای ست که در زمان اجرا در جشنواره  ضبط شده است.

    تماشای تئاتر در پلتفر­م­های آنلاین، واکنش جانانه­ی هنرمندان و دوستداران هنرهای نمایشی به پاندمی کووید۱۹ است. هر چند ذات تئاتر بر اجرای زنده است اما تماشای آنلاین آن هم خالی از لطف نیست. کما اینکه پیش از این پاندمی نیز وقتی که فرصت دیدن برخی تئاترها بصورت زنده فراهم نبود، نسخه­ی ضبط شده­ی آنها را تماشا می کردیم و لذتش را می بردیم، غیر از این است؟

    از سیاه علی نصیریان تا شه­میر بیکاه رودان

    نمایش “شه میر” برگرفته از شخصیتی معاصر به همین نام است که  مردی بذله گو و شوخ طبع بوده و روزگاری نه چندان دور در شهر بیکاه شهرستان رودان زندگی می کرده و به واسطه­ی هنر خندیدن و خنداندن­اش در این منطقه محبوب و شناخته شده است و گفته می شود کمتر کسی را در این منطقه میتوان یافت که نام شه­میر به گوشش نخورده باشد.

    حال شباهت این مرد جنوبی به سیاه نمایش های ایرانی دلیلی شد تا کوروش سلمانی دهبارز کارگردان و نویسنده­ی تئاتر که خود نیز زاده ی رودان است به زیرکی آن را سوژه نمایشش کند تا با یک تیر دو نشان زده باشد و هم ادای دینی به شه میر و زادگاه خود کرده باشد و هم کارگردانی نمایشی ایرانی را به کارنامه هنری خود بیفزاید. به گفته­ی مولف اثر، شه میر با نگاهی به نمایش سیاه استاد علی نصیریان به نگارش در آمده است .  از آنجایی که در استان هرمزگان ظرفیت های بومی و سنتی  بسیاری وجود دارد این نمایش در قالب اجرایی فولکلور با مشخصه های بومی این استان مانند لباس، موسیقی، صنایع دستی، اشعار فولکلور،خرده باوررها ، افسانه ، لهجه و غیره… به نمایش در آمده است .

    کاراکتر سیاه در نمایش استاد نصیریان بسیار غمگین و افسرده است حال آنکه سیاه نمایش های ایرانی چنین نیست و شاید بتوان گفت مهمترین اشتراک شه میر با سیاه نمایش استاد نصیریان غمگین بودن او در بخش عمده­ای از نمایش است .

    نمایش شه­میر برشی از زندگی یک گروه مطرب که در هرمزگان اصطلاحا به لوطی مشهورند را به تصویر می کشد. گروهی متشکل از زنانی که به ناچار و برای امرار معاش، ظاهر خود را به شکل مردها درآورده اند، مَروکی، دختر شیرازی که شه­میر دل در گرو او دارد، صادق، مرد دهلی  و شه­میر بذله­گو که با جوک ها و متل هایش مجالس را گرم و شاد می کند  اما در واقع هر کدام از این شخصیت ها مصائب خود را دارند. آنها برای نواختن در مجلس عروسی پسر خان دعوت شده اند. نمایش در زمان استراحت آنها در بادگیر خانه ی خان اتفاق می افتد. اگر چه با طراحی صحنه بومی شکیلی روبرو هستیم اما شاید طراح صحنه در به تصویر کشیدن بادگیر چندان خوب عمل نکرده باشد.

    به نحوی می توان نمایش را به سه بخش تقسیم کرد:

    بخش اول که در واقع شخصیت شه­میر در خواب با پری دریایی که شباهت ظاهری زیادی به مروکی دارد مواجه می شود. و به گونه­ای معرفی کاراکتر شه­میر است و بخش عمده ی شوخی و رقص و آواز این سیاه را در اینجا می بینیم. در این بخش بار اصلی خنداندن مخاطب بر دوش بازیگر نقش شه­میر است و انصافا رضا آزاد دریایی انتخاب خوبی برای این نقش است، هم بخاطر ظاهر تمام و کمال جنوبی­اش و هم تسلط او بر ریتم و بدن که باعث شده تا انتهای نمایش بسیار خوش انرژی ظاهر شود.

    بخش دوم به معرفی کاراکترهای دیگر و پرداختن به گلایه ها، حسرت ها، مصائب و روزمرگی آنها می پردازد. می توان گفت از دیگر نقاط قوت این نمایش استفاده­ی به جا از زنان در گروه مطرب هاست که ظاهر خود را به شکل مردها درآورده اند ،و این به نحوی درام قصه را پرمغزتر کرده، چرا که در فرهنگ هرمزگان، باالعکس است، و اصطلاحا  لوطی­ها یا همان مطرب ها، مردهای زن پوشی هستند که غالبا در مجالس شادی ساز و دهل می نوازند و حرکات نمایشی اجرا می کنند و در این نمایش درست برعکس آن رخ داده است. و در کنار  استفاده از گروه محلی (لوطی) برای نواختن ساز و دهل بومی ( با همان شکل اصیل ) برای اجرای موسیقی اثر  بصورت زنده نیز این تضاد را پررنگ­تر و جذاب تر کرده است. ترکیب این موسیقی اصیل با لباس های بومی و البته بازی بازیگران زن نمایش که تا حد قابل قبولی توانسته اند مخاطب را راضی نگه دارند، در القای فضای آیینی اثر سهم بسزایی دارد.

    و بخش سوم که می توان گفت از لحاظ بصری و با بهره­گیری از ابزار مدرن، از دو بخش دیگر مجزاست. اگر چه در دو بخش دیگر، در کلام، رنگ و بوی مدرنیته را میشد احساس کرد اما از عناصر بصری مدرن تا پیش از بخش سوم خبری نبود. در این بخش همراه با روایت افسانه ی “دوت و درنج”، قاب هایی رنگی، نمادین و زیبایی شکل می گیرد که به نمایش روح تازه­ای می بخشد.

    نمایش “شه­میر” را می توان تجربه­ی موفق کوروش سلمانی دهبارز در زمینه­ی تئاتر آیینی-سنتی دانست. از شما دعوت میکنم از این فرصت برای تماشای این نمایش با بازی درخشان بازیگرانی چون رضا آزاد دریایی، فریده سلمانی، امید رفه، سمیه زارعی، صدیقه راور، مجتبی حمیدی و سلمه رضایی در پلتفرم مجازی تلویزیون ایران تئاتر بهره ببرید و از تماشای این اثر جنوبی خوش ریتم و آهنگین لذت ببرید.

     

    این مطلب بدون برچسب می باشد.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *